Blog

Fachowo o dietetyce

odzywianievsdieta.png

Prawidłowe odżywianie vs dieta

O prawidłowym odżywianiu mówi i pisze się wiele. Zasady wydają się być dość proste, jednak często pojawia się problem z interpretacją tego terminu.

Teoretycznie większość z nas ma pojęcie jak powinny wyglądać właściwie skomponowane posiłki i słyszała o Piramidzie Zdrowego Żywienia.

Jednak teoria to jedno, a praktyka drugie. Poza tym  w mediach społecznościowych, a także w prasie rzetelne informacje dotyczące żywienia mieszają się z poradami osób, które nie posiadają fachowej wiedzy z zakresu dietetyki czy medycyny. Postanowiły jednak, ze względu na takie czy inne doświadczenia życiowe, choroby lub spektakularny spadek masy ciała „edukować” innych.

W tym przypadku pomocna jest umiejętność selekcjonowania wartościowych treści od porad, które zazwyczaj nie tylko nie pomagają, ale mogą przyczynić się do pogorszenia stanu zdrowia i samopoczucia, a niejednokrotnie narazić nas na spory wydatek. Jednak, aby dokonać takiej selekcji potrzebna jest wiedza, a przynajmniej świadomość gdzie szukać informacji fachowych i opartych na dowodach naukowych (adresy stron, na których można znaleźć fachowe informacje na temat żywienia są zamieszczone na końcu tekstu).

Najważniejszą zasadą leżącą u podstaw zdrowego odżywiania jest stosowanie zróżnicowanej diety bogatej w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, produkty będące źródłem wartościowych kwasów tłuszczowych, nabiał, wysokiej jakości ryby i mięso. Przy czym podkreślić należy, że godna rekomendacji jest również prawidłowo zbilansowana dieta wegetariańska lub wegańska. Istotna jest także regularność posiłków, dbałość o to by były odpowiednio zbilansowane, a każdy posiłek zawierał porcję warzyw i owoców.

Jest to absolutne minimum, które warto poszerzyć o:

- zadbanie o odpowiednie warunki, w których spożywany jest posiłek (spożywanie jedzenia powoli, w skupieniu, z ograniczeniem, a najlepiej wyeliminowaniem czynników rozpraszających wpływa na szybsze pojawienie się uczucia sytości i utrzymanie go na dłużej)

- unikanie produktów wysokoprzetworzonych

- unikanie omijania posiłków (w każdej lub prawie każdej sytuacji można wygospodarować kilka minut na jedzenie. W awaryjnych sytuacjach może to być zakupiona kanapka, garść orzechów, pestek, owoc, jogurt, a nawet baton o dobrym składzie. Rezygnacja z posiłku odcina nasz mózg od „paliwa”, generuje stres i powoduje gorsze samopoczucie. Co więcej permanentne rezygnowanie z konkretnych posiłków wpływa na zwolnienie tempa metabolizmu i w konsekwencji nie sprzyja utrzymaniu prawidłowej masy ciała).

- Zapewnienie odpowiedniej jakości i ilości godzin snu (sen i regeneracja mają niebagatelny wpływ na procesy metaboliczne zachodzące w naszym organizmie). Udowodniono również, że zbyt krótki sen wpływa na to, że częściej czujemy się głodni)

- zadbanie o regularną aktywność fizyczną dostosowaną do indywidualnych możliwości.

Kluczem do zachowania zdrowia, dobrego samopoczucia i prawidłowej masy ciała jest unikanie diet i ciągłego odchudzania, które kończy się chwilowym sukcesem (a nierzadko uczuciem porażki i frustracją), po którym następuje powrót do poprzedniej masy ciała i generowanie kolejnych nadprogramowych kilogramów.

Wymarzona sylwetka, którą chcemy zachować na stałe (pod warunkiem, że nasze oczekiwania są realistyczne) nie jest konsekwencją chwilowych ograniczeń i restrykcji kończących się powrotem do starych nawyków. To efekt pewnego planu, planu na życie, który sobie ustalimy (często pomocna jest współpraca z dietetykiem) i konsekwentnie wdrażamy w życie. Jest w nim również miejsce na przyjemności, ulubione potrawy i desery.

Sukces zależy od proporcji, rozsądku i umiaru. Na początku nie jest to łatwe, ale z czasem staje się nawykiem i nie wymaga od nas dodatkowych nakładów energi. Jak w większości przypadków, tutaj również sprawdza się zasada złotego środka. Zatem nie przejadaj się, staraj się nie dać ponieść euforycznemu słodyczowemu ciągowi (jakkolwiek dziwnie to brzmi). Nie stosuj jednak restrykcji i stałych zakazów, nie zamęczaj się ograniczeniami, bo prawdopodobnie w którymś momencie poniesiesz porażkę.

Chwila „szaleństwa” może się czasem pojawić, wręcz powinna. Ważne jednak, by była to chwila a nie np. weekend „zajadania” smutków, stresu lub nudy.

Taki plan daje nam poczucie stabilizacji, bezpieczeństwa. Ustalamy strategię działania, w której podstawą jest zbilansowany sposób odżywiania. Świetnie sprawdza się tutaj zasada 80:20, czyli 80% miejsca w planie żywieniowym zostawiamy na realizację zasad prawidłowego odżywiania, a 20% rezerwujemy na przyjemności (ulubione desery, przekąski, a nawet fast food).

Nauczmy się dostrzegać różnicę między przysłowiowym zamkiem z piasku, który choć wymagał naszej pracy, wysiłku i zaangażowania nie ma solidnych podstaw i rozsypie się przy pierwszej kryzysowej sytuacji, a mającym silne filary budynkiem, w którym kamień węgielny stanowią wiedza, świadomość, samoakceptacja i chęć pozostania zdrowym i szczęśliwym.

Taka jest właśnie różnica między restrykcyjną dietą, a prawidłowym odżywianiem i zdrowym stylem życia.


Strony, na które warto zaglądać by poszerzać swoją wiedzę z zakresu żywienia:

www.pzh.gov.pl Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego

www.who.int Światowa Organizacja Zdrowia

www.escardio.org Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne

Warto również odwiedzić stronę: www.ptmsz.pl Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia

0
0
0
s2sdefault

Poradnictwo dietetyczne uwzględniające najnowsze badania naukowe

ROLĄ DIETETYKA JEST NIE TYLKO PRZYGOTOWANIE PROFESJONALNEGO PLANU ŻYWIENIOWEGO ALE TAKŻE WSPIERANIE PACJENTA NA KAŻDYM ETAPIE STOSOWANIA DIETY I MOTYWOWANIE DO WYTRWANIA W DĄŻENIU DO CELU. CELEM TYM ZAWSZE POWINNO BYĆ ZDROWIE